Na Dotto Kwilasa, Dodoma
Serikali imeandaa mfumo wa kidijitali wa Jamii Wezeshi unaolenga kuwatambua waendesha bodaboda nchini na kuwaunganisha na fursa za kiuchumi na huduma za kijamii, zikiwemo bima ya afya, hifadhi ya jamii na mikopo, hatua inayolenga kuboresha maisha ya kundi hilo linalochangia kwa kiasi kikubwa katika sekta ya usafiri na ajira kwa vijana.
Mfumo huo unalenga kutumia teknolojia kurahisisha utambuzi na usajili wa waendesha bodaboda ili taarifa zao zitumike katika kupanga na kuratibu huduma zinazokidhi mahitaji yao, badala ya utambuzi kuishia katika kukusanya majina ya madereva na idadi ya pikipiki.
Katibu Mkuu wa Wizara ya Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wanawake na Makundi Maalum, Eliakim Chacha Maswi, amesema Serikali inalenga kuhakikisha utambuzi wa waendesha bodaboda unakuwa mwanzo wa upatikanaji wa huduma na fursa za maendeleo, huku ikiepuka urasimu unaoweza kuwazuia kunufaika na huduma hizo.
Maswi ameyasema hayo Oktoba 19, 2026, jijini Dodoma, wakati akizungumza na viongozi na wawakilishi wa waendesha bodaboda kutoka mikoa mbalimbali nchini, katika kikao kilicholenga kujadili changamoto za sekta hiyo na namna ya kuwawezesha madereva kiuchumi.
Amesema utambuzi wa waendesha bodaboda ni muhimu kwa Serikali kupata taarifa zitakazosaidia kupanga huduma na kuweka mikakati ya kuwaunganisha na mifumo ya uwezeshaji.
“Utambuzi ni muhimu, lakini urasimu ni shida. Utambuzi uwe mwanzo wa huduma, si mwanzo wa shida kwa wananchi,” amesema Maswi.
Ameeleza kuwa Serikali haitaki kuishia kuhesabu pikipiki zinazotumika kutoa huduma za usafiri, bali inalenga kuwatambua watu wanaofanya kazi hiyo ili kuelewa mahitaji yao na kuweka mazingira yatakayowawezesha kunufaika na fursa mbalimbali.
Kwa mujibu wa Maswi, programu ya Jamii Wezesha inalenga kurahisisha upatikanaji wa taarifa na fursa za uwezeshaji kwa wafanyabiashara wadogo, wakiwemo waendesha bodaboda, ili waweze kufikiwa na huduma zinazohusiana na maendeleo yao ya kijamii na kiuchumi.
Amesema mfumo huo unaweza kuwa nyenzo muhimu katika kuwaunganisha madereva na huduma za bima ya afya, hifadhi ya jamii na mikopo, pamoja na kusaidia mipango ya kuboresha maeneo wanayotumia kufanyia shughuli zao.
Amesisitiza kuwa uwezeshaji wa waendesha bodaboda unapaswa kwenda sambamba na mabadiliko ya mtazamo kuhusu sekta hiyo, akieleza kuwa shughuli za usafiri wa pikipiki si chanzo cha mapato ya kila siku pekee, bali ni sehemu ya uchumi inayohitaji kuimarishwa ili kuongeza tija na kuboresha maisha ya wanaoitegemea.
“Tunataka bodaboda maendeleo yao yajulikane. Kama wewe si jambazi, kwa nini uogope kufahamika?” amehoji.
Maswi amewataka waendesha bodaboda kuimarisha vyama vyao na kutumia mifumo hiyo kujipanga kiuchumi, kuweka akiba na kutafuta fursa za uwekezaji zitakazowawezesha kujenga maisha endelevu.
Amesema ushirikiano kati ya Serikali na viongozi wa vyama hivyo ni muhimu katika kutafuta ufumbuzi wa changamoto zinazowakabili, ikiwemo upatikanaji wa maeneo yanayofaa kwa shughuli za usafiri na fursa za kujiongezea kipato.
Ameeleza kuwa baadhi ya vijana wanaendesha pikipiki kwa kukodi badala ya kumiliki vyombo hivyo, hali inayofanya uwezeshaji wa mitaji na mikopo kuwa eneo muhimu katika mipango ya kuboresha maisha yao.
Amesema ni muhimu kuwawezesha vijana hao kuongeza uwezo wa kuweka akiba, kuanzisha miradi mingine ya kiuchumi na hatimaye kumiliki mali zitakazowasaidia kujitegemea.
Katika hatua nyingine, Maswi amewataka madereva kuzingatia sheria za usalama barabarani, nidhamu kazini na matumizi ya mavazi yanayolinda afya na usalama wao.
Pia amesisitiza umuhimu wa kuboresha mifumo ya kutoa taarifa za dharura ili kuwawezesha madereva kupata msaada wanapokabiliwa na hatari wakati wa kutekeleza majukumu yao.
Amesema ushirikishwaji wa viongozi wa bodaboda kutoka mikoa mbalimbali unalenga kuipa Serikali nafasi ya kuelewa changamoto zinazotofautiana kulingana na maeneo, ili hatua zitakazochukuliwa ziendane na mazingira halisi ya sekta hiyo
Kwa upande wake, Katibu wa Chama cha Madereva na Wamiliki wa Pikipiki Tanzania (CHAMWAPITA), Daudi Laurian, amesema mkutano huo ni fursa ya kujadili changamoto za waendesha bodaboda na kutafuta suluhisho kupitia ushirikiano kati ya Serikali na wadau wa sekta hiyo.
Amesema kwa muda mrefu kumekuwa na changamoto za uratibu wa shughuli za waendesha bodaboda, hali inayofanya baadhi yao kukosa uhakika wa mahali pa kuwasilisha hoja zao na kupata ufumbuzi wa kudumu.
Amezitaja changamoto zinazowakabili kuwa ni pamoja na upatikanaji wa huduma za matibabu, usalama wa madereva, ugumu wa kupata mikopo na mazingira ya kufanyia kazi.
Amesema kutambuliwa kwa sekta hiyo na kuimarishwa kwa ushirikiano na Serikali kunaweza kusaidia kujenga mfumo unaowezesha changamoto hizo kushughulikiwa kwa utaratibu unaoeleweka.
Laurian ameeleza kuwa CHAMWAPITA imesajiliwa kwa kushirikiana na wataalamu wa Serikali ili kuhakikisha shughuli zake zinaendeshwa kwa kuzingatia katiba na taratibu zinazotakiwa.
Amesema ni muhimu kuwa na mfumo wa uratibu utakaowezesha waendesha bodaboda kupata huduma na kuwasilisha changamoto zao kupitia vyama vinavyowawakilisha.
CHAMWAPITA YATAJA CHANGAMOTO ZA MADEREVA
Kwa upande wake, Katibu wa Chama cha Madereva na Wamiliki wa Pikipiki Tanzania (CHAMWAPITA), Daudi Laurian, amesema mkutano huo ni fursa ya kujadili changamoto za waendesha bodaboda na kutafuta suluhisho kupitia ushirikiano kati ya Serikali na wadau wa sekta hiyo.
Amesema kwa muda mrefu kumekuwa na changamoto za uratibu wa shughuli za waendesha bodaboda, hali inayofanya baadhi yao kukosa uhakika wa mahali pa kuwasilisha hoja zao na kupata ufumbuzi wa kudumu.
Amezitaja changamoto zinazowakabili kuwa ni pamoja na upatikanaji wa huduma za matibabu, usalama wa madereva, ugumu wa kupata mikopo na mazingira ya kufanyia kazi.
Amesema kutambuliwa kwa sekta hiyo na kuimarishwa kwa ushirikiano na Serikali kunaweza kusaidia kujenga mfumo unaowezesha changamoto hizo kushughulikiwa kwa utaratibu unaoeleweka.
Laurian ameeleza kuwa CHAMWAPITA imesajiliwa kwa kushirikiana na wataalamu wa Serikali ili kuhakikisha shughuli zake zinaendeshwa kwa kuzingatia katiba na taratibu zinazotakiwa.
Amesema ni muhimu kuwa na mfumo wa uratibu utakaowezesha waendesha bodaboda kupata huduma na kuwasilisha changamoto zao kupitia vyama vinavyowawakilisha.
Naye Makamu Mwenyekiti wa Bodi ya CHAMWAPITA, Dkt. Alfonce Masaga, amesema hatua ya Serikali kukutana na viongozi wa waendesha bodaboda ni muhimu katika kutafuta namna ya kuboresha mazingira ya kazi na kuongeza fursa za kiuchumi kwa kundi hilo.
Amesema pamoja na juhudi za kutoa mikopo kwa vijana, bado kuna changamoto zinazohitaji kushughulikiwa ili kuhakikisha fursa hizo zinawafikia walengwa na kuwasaidia kujenga shughuli endelevu za kiuchumi.
Hata hivyo, amesema baadhi ya vijana bado wanakabiliwa na ugumu wa kupata mikopo ya kununua pikipiki, licha ya kutegemea fursa zilizopo kuboresha maisha yao.
Ameeleza kuwa mifumo ya utoaji mikopo inahitaji kuzingatia taarifa sahihi za wanufaika ili kurahisisha utambuzi wa wanaostahili na kupunguza uwezekano wa watu wasiokusudiwa kunufaika na fursa hizo.
Ameshauri kuwepo kwa kanzidata yenye taarifa za waendesha bodaboda na wanufaika wa mikopo, akieleza kuwa hatua hiyo inaweza kusaidia kuboresha usimamizi wa programu za uwezeshaji.
Masaga pia ameeleza umuhimu wa kuwa na taratibu zinazoeleweka katika usimamizi na utekelezaji wa sheria, akisema madai ya baadhi ya madereva kukamatwa bila sababu za msingi yanahitaji kushughulikiwa ili kuboresha mazingira ya kazi na kulinda haki zao.
Amesema uwezeshaji wa kiuchumi unapaswa kuzingatia pia ushirikiano kati ya madereva na wamiliki wa pikipiki, upatikanaji wa mitaji na mipango itakayowawezesha vijana kumiliki vyombo vyao vya usafiri.
Akizungumzia mustakabali wa sekta hiyo kuelekea Dira ya Taifa ya Maendeleo ya mwaka 2050, amesema ni muhimu kuweka mikakati itakayoongeza thamani ya shughuli za bodaboda na kuimarisha mchango wake katika uchumi wa taifa.
UTAMBUZI WAWE MWANZO WA HUDUMA
Kwa ujumla, mfumo wa Jamii Wezesha unatajwa kuwa sehemu ya jitihada za kuimarisha utambuzi wa wafanyabiashara wadogo na kuwaunganisha na fursa za maendeleo.
Hata hivyo, mafanikio yake kwa waendesha bodaboda yatategemea namna taarifa zitakazokusanywa zitakavyotumika katika kuboresha upatikanaji wa huduma za afya, hifadhi ya jamii, mikopo na mazingira salama ya kazi.
Kwa waendesha bodaboda, utambuzi huo unatarajiwa kuwa na manufaa zaidi iwapo utaambatana na hatua zinazopunguza vikwazo vya kupata huduma na mitaji, badala ya kuwa utaratibu mwingine wa usajili usioleta mabadiliko katika maisha yao.
Kauli kuu ya mkutano huo ni kwamba kuwatambua waendesha bodaboda kunapaswa kuwa mwanzo wa kuwawezesha, si mwisho wa kukusanya taarifa zao.
TAFUTA HABARI
Kamusi
Social Plugin