Na Dotto Kwilasa,Malunde blog
Biblia inatufundisha umuhimu wa hekima, heshima na kujizuia katika ndoa. Kupitia simulizi la Abigail, Nabali na Daudi, tunapata nafasi ya kutafakari jinsi tabia zetu zinavyoweza kuathiri maisha ya wenzi wetu, familia na mustakabali wa ndoa .
Katika maisha ya ndoa, si kila changamoto inayotokea inatokana na kukosekana kwa upendo. Wakati mwingine, tatizo huanzia katika tabia, maneno, kiburi, hasira na kushindwa kuthamini mwenzi ambaye Mungu ametujalia. Ndoa inaweza kuwa mahali pa amani na faraja, lakini pia inaweza kuwa chanzo cha maumivu pale wanandoa wanaposhindwa kutekeleza wajibu wao kwa upendo, heshima na busara.
Biblia, ambayo ni mwongozo wa imani na maisha kwa Wakristo, ina simulizi nyingi zinazotusaidia kutafakari mwenendo wetu. Miongoni mwa simulizi hizo ni habari ya Abigail, Nabali na Daudi inayopatikana katika kitabu cha 1 Samweli 25.
Hii si hadithi ya ndoa pekee, bali pia ni somo kuhusu tabia, maamuzi na namna tunavyopaswa kuwatendea watu tunaoshiriki nao maisha.
NABALI, MFANO WA JINSI TABIA INAVYOWEZA KUHARIBU MAHUSIANO
Katika 1 Samweli 25:3, Biblia inamtaja Nabali kuwa mtu mkali na mwenye matendo mabaya, huku Abigail akielezwa kuwa mwanamke mwenye akili na mzuri wa sura.
Nabali alikuwa tajiri, lakini utajiri wake haukumfanya awe mtu mwenye hekima katika mahusiano yake na wengine. Tukio lililohusisha Daudi na watu wake linaonyesha namna Nabali alivyoshindwa kutumia busara alipokutana na ombi la Daudi.
Daudi alikuwa amewatuma watu wake kumwomba Nabali msaada wa chakula wakati wa sherehe ya kukata manyoya ya kondoo. Badala ya kushughulikia ombi hilo kwa busara, Nabali alijibu kwa dharau na kumkataa Daudi kwa maneno makali.
Jibu hilo lilimkasirisha Daudi kiasi cha kuamua kwenda kulipiza kisasi kwa kumwangamiza Nabali pamoja na wanaume wake.
Hapa tunapata somo muhimu kwa wanandoa na familia za Kikristo.
Kuwa na mali, cheo au uwezo wa kifedha hakumaanishi kuwa mtu ana hekima ya kuendesha ndoa.
Mtu anaweza kuwa na nyumba nzuri, gari, fedha na uwezo wa kuhudumia familia, lakini akakosa jambo muhimu zaidi katika mahusiano, yaani tabia njema.
Mwenzi anahitaji zaidi ya mahitaji ya kimwili. Anahitaji pia kuheshimiwa, kusikilizwa na kutendewa kwa upendo.
Wapo wanandoa wanaotumia maneno ya kudhalilisha, kejeli na vitisho wanapokosana. Wengine huamini kwamba kwa sababu wao ndio wanaotoa fedha za matumizi ya familia, wana haki ya kumtawala mwenzi wao kwa namna yoyote.
Huo si msingi mzuri wa ndoa.
Waefeso 4:31-32 inawafundisha Wakristo kuondoa uchungu, ghadhabu, hasira na maneno ya matukano, huku wakihimizwa kuwa wafadhili na wenye kusameheana.
Hili ni fundisho linalopaswa kuzingatiwa ndani ya ndoa. Kutokubaliana ni jambo linaloweza kutokea, lakini namna wanandoa wanavyoshughulikia tofauti zao ndiyo inayoweza kujenga au kuharibu mahusiano yao.
ABIGAIL, MWANAMKE ALIYETUMIA HEKIMA KATIKA WAKATI MGUMU
Daudi alipokasirishwa na Nabali, aliamua kuchukua hatua ya kulipiza kisasi. Abigail alipopata taarifa kuhusu kilichotokea, hakukaa kimya akisubiri madhara yatokee.
Kwa mujibu wa 1 Samweli 25:18-35, Abigail alitayarisha chakula na kwenda kumlaki Daudi. Alizungumza naye kwa unyenyekevu na busara, akimshawishi aache mpango wa kumwaga damu kwa kulipiza kisasi.
Hatua yake ilisaidia kuzuia umwagaji wa damu na kumfanya Daudi atafakari upya uamuzi wake.
Abigail hakutumia matusi kuongeza hasira ya Daudi. Badala yake, alichagua maneno yaliyolenga kutatua tatizo.
Hata hivyo, ni muhimu kuelewa kwamba simulizi hili halimaanishi mwanamke ndiye anayepaswa kubeba jukumu lote la kutuliza hasira za mume wake au kuokoa ndoa kwa gharama yoyote.
Kila mwenzi ana wajibu wa kujenga amani katika ndoa, na hakuna anayepaswa kutumia ukatili kisha kumlazimisha mwingine avumilie kwa kisingizio cha kuwa na hekima.
Hekima ya Abigail inatufundisha umuhimu wa kutambua hatari, kufanya maamuzi ya busara na kutafuta suluhu. Katika maisha ya sasa, hilo linaweza kumaanisha kuzungumza kwa utulivu, kutafuta ushauri wa kitaalamu au wa kiroho unaoaminika, na kuchukua hatua za kujilinda pale usalama unapokuwa hatarini.
Ndoa haipaswi kuwa mahali ambapo mtu anaishi kwa hofu ya kupigwa, kutukanwa au kuuawa.
NABALI ALIKUFA, ABIGAIL AKAOLEWA NA DAUDI
Baada ya Abigail kurudi nyumbani na kumweleza Nabali yaliyotokea, Biblia inasema moyo wake ulizimia na akawa kama jiwe. Baada ya siku kumi, Bwana akampiga Nabali, naye akafa. Haya yanaelezwa katika 1 Samweli 25:36-38.
Daudi alipopata habari za kifo cha Nabali, alimshukuru Mungu kwa kumzuia asifanye kisasi na kumwacha Nabali akabiliane na matokeo ya matendo yake.
Baadaye, Daudi alimtuma mjumbe kumwomba Abigail awe mke wake. Abigail alikubali na kwenda kwa Daudi, kama inavyoelezwa katika 1 Samweli 25:39-42.
Hapa kuna jambo muhimu la kulielewa kibiblia: Biblia inasimulia kwamba Abigail aliolewa na Daudi baada ya Nabali kufa. Haisemi moja kwa moja kwamba Mungu alimwahidi Abigail mume mwingine au kwamba kifo cha Nabali kilitokea kwa kusudi la kumwezesha kuolewa na Daudi.
Kwa hiyo, hatupaswi kutumia simulizi hili kuwahakikishia watu kwamba kila ndoa yenye matatizo itaishia kwa mwenzi mmoja kufa na mwingine kupata ndoa bora.
Badala yake, tunaweza kujifunza kwamba tabia zetu zina umuhimu mkubwa na kwamba maisha ya mtu hayawezi kupimwa kwa mali, cheo au nafasi yake pekee.
Pia, simulizi hili linatukumbusha kwamba kifo cha mwenzi humaliza ndoa kwa maana ya uhusiano wa ndoa, hivyo mtu aliyefiwa anaweza kuendelea na maisha yake na kuingia katika ndoa nyingine.
Warumi 7:2-3 inazungumzia hali ya kifungo cha ndoa na kifo cha mwenzi. Hata hivyo, Wakristo wanapaswa kusoma na kuelewa kifungu hicho katika muktadha wake, badala ya kukitumia vibaya kuhalalisha usaliti au kuumiza wenzi wao.
KWA NINI WATU WANAENDELEA KUUMIZANA NDANI YA NDOA?
Katika jamii nyingi, ndoa inachukuliwa kuwa taasisi takatifu inayopaswa kulindwa. Hata hivyo, wakati mwingine wapo watu wanaotumia jina la ndoa kuficha matendo yanayoumiza wenzi wao.
Baadhi ya wanandoa hudhalilishana kwa maneno, wengine hutumia fedha kama silaha ya kumdhibiti mwenzi wao, na wengine hujihusisha na usaliti unaovunja uaminifu wa familia.
Pia kuna wanaotumia dini kumlazimisha mwenzi kuvumilia ukatili, wakidai kwamba kuondoka katika mazingira hatari ni kukosa imani.
Ni muhimu kutofautisha kati ya kusamehe, kupatanishwa na kurudi katika mazingira ya hatari.
Kusamehe hakumaanishi kukubali kuendelea kudhulumiwa. Kupatanishwa kunahitaji ukweli, uwajibikaji na mabadiliko ya kweli. Na pale ambapo maisha ya mtu yako hatarini, kutafuta usalama ni hatua ya busara.
Mathayo 7:16 inatufundisha kuwa watu hutambuliwa kwa matunda yao. Kwa kutafakari kanuni hiyo katika maisha ya ndoa, tunapaswa kujiuliza kama matendo yetu yanazaa upendo, uaminifu, amani na heshima au yanaacha majeraha na hofu.
Mtu anayesema anampenda mwenzi wake anapaswa kuonyesha upendo huo kupitia matendo yake, si maneno pekee.
NDOA SI MASHINDANO YA KUJUA NANI ANA NGUVU ZAIDI
Katika Waefeso 5:25, waume wanaagizwa kuwapenda wake zao kama Kristo alivyolipenda Kanisa na kujitoa kwa ajili yake.
Hili ni fundisho zito kuhusu upendo unaohusisha kujitoa, kuwajibika na kumjali mwingine.
Vivyo hivyo, Waefeso 5:33 inasisitiza upendo kwa mke na heshima kwa mume. Kanuni hizi hazipaswi kutafsiriwa kama ruhusa ya kumtawala, kumdhalilisha au kumuumiza mwenzi.
Ndoa yenye afya inahitaji ushirikiano. Mume si adui wa mke wake, na mke si adui wa mume wake. Wote wanapaswa kutambua kwamba tofauti zao zinahitaji mazungumzo, busara na utayari wa kurekebisha makosa.
Mume anapokosea, anapaswa kukubali kosa na kuwajibika. Vivyo hivyo, mke anapokosea, anapaswa kuwa tayari kujitathmini na kubadilika.
Hakuna anayepaswa kujiona mkamilifu kiasi cha kukataa kushauriwa.
Kiburi kinaweza kumfanya mtu ashinde mabishano lakini apoteze amani ya nyumba yake.
Hii ndiyo sababu wanandoa wanapaswa kujifunza kuzungumza bila kudhalilishana, kuomba msamaha bila kujitetea kila wakati na kusikiliza bila kudhani kwamba kila tofauti ya mawazo ni vita.
KWA WANANDOA WOTE, SOMO NI MOJA
Hadithi ya Abigail, Nabali na Daudi haipaswi kutumiwa kuwahukumu wanawake wanaopitia changamoto katika ndoa au kuwafanya wanaume waonekane kuwa chanzo pekee cha matatizo ya ndoa.
Badala yake, kila mmoja anapaswa kujiuliza anachochangia katika uhusiano wake.
Je, ninamheshimu mwenza wangu?
Je, ninatumia maneno yangu kujenga au kubomoa?
Je, ninapokasirika, ninajizuia au ninatumia hasira kuadhibu wengine?
Je, ninapokosea, ninakubali kuwajibika?
Je, ninatumia Biblia kujirekebisha au kuitumia kama silaha ya kumlazimisha mwenzi wangu afuate matakwa yangu?
Maswali haya yanaweza kusaidia wanandoa kutambua maeneo yanayohitaji mabadiliko.
Kwa wanandoa wanaokabiliwa na migogoro, ushauri wa ndoa kutoka kwa mshauri mwenye ujuzi, kiongozi wa kiroho anayeaminika au mtaalamu wa afya ya akili unaweza kusaidia. Hata hivyo, pale ambapo kuna ukatili au vitisho, usalama wa mhusika unapaswa kupewa kipaumbele.
HITIMISHO: TUSIISHIE KUISOMA BIBLIA, TUISHI KWA KUZINGATIA MAFUNDISHO YAKE
Abigail anatukumbusha umuhimu wa hekima wakati wa changamoto. Nabali anatupa nafasi ya kutafakari madhara ya tabia mbaya, kiburi na maneno yasiyo na busara. Daudi naye anatukumbusha kwamba hasira inaweza kutusukuma kufanya maamuzi ambayo baadaye tunaweza kujutia.
Hata hivyo, somo kubwa si kwamba tunapaswa kusubiri mwenzi wetu afe ili tupate maisha mapya. Somo ni kwamba tunapaswa kujifunza kutoka katika makosa, kuwajibika kwa matendo yetu na kutambua thamani ya amani katika mahusiano.
Watu wa Mungu wanapaswa kujenga ndoa zenye upendo, uaminifu, heshima na usalama. Tunapaswa kuacha usaliti, udhalilishaji, ukatili na matumizi mabaya ya mamlaka ndani ya familia.
Kila mmoja wetu anapaswa kuwa tayari kujitathmini kabla ya kumhukumu mwenzake.
Ndoa haijengwi kwa maneno matamu pekee, bali kwa tabia njema, uaminifu, uwajibikaji na matendo yanayoonyesha upendo.
Kama tunataka familia zetu ziwe sehemu za amani, basi tusisome Biblia kwa ajili ya kuwabadilisha wengine pekee. Tuisome pia ili itusaidie kubadilisha mioyo na matendo yetu wenyewe.
“Zaidi ya yote iweni na juhudi nyingi katika kupendana; kwa sababu upendano husitiri wingi wa dhambi.” — 1 Petro 4:8.
Tanbihi: Makala hii ni tafakari ya kibiblia kuhusu ndoa na tabia. Imejengwa juu ya simulizi kupitia 1 Samweli 25 na vifungu vingine vilivyotajwa. Haidai kwamba Biblia inasema moja kwa moja kuwa Mungu alipanga Abigail aolewe na Daudi baada ya kifo cha Nabali.

Social Plugin